For designers
5 kroków do doskonałej akustyki w hali sportowej
Akustykę nowej hali najtaniej ustala się na etapie projektu. Pięć kroków: kubatura, cel pogłosu, chłonność, rozmieszczenie i klasa odporności na uderzenia — z rachunkiem, który pokazuje, jak działa próg 5000 m³.
Dla architektów i projektantów, którzy prowadzą projekt nowej hali sportowej lub sali gimnastycznej.
W projekcie nowej hali akustyka kosztuje najmniej: wystarczy dobrze wybrać materiały, które i tak trzeba kupić. W gotowym budynku ten sam efekt wymaga dodatkowych robót, rusztowań i przerwy w użytkowaniu.
Poniżej pięć kroków w kolejności, w jakiej podejmuje się decyzje. Każdy daje liczbę, którą można sprawdzić przed przetargiem.
Kroki 1–3: kubatura, cel, chłonność
Krok 1: kubatura V wyznacza limit z PN-B-02151-4: do 5000 m³ czas pogłosu nie może przekroczyć 1,5 s, powyżej — 1,8 s. Krok 2: limit obowiązuje w każdym paśmie oktawowym od 250 do 4000 Hz, w hali wykończonej, bez ludzi. Krok 3: potrzebna chłonność ze wzoru Sabine’a, A = 0,161 × V / T.
Porównajmy dwie hale o przekroju 18 × 9 m, różniące się długością:
Przewiń w poziomie, aby zobaczyć wszystkie kolumny
Krok 4: rozmieszczenie
Chłonności nie wolno skupić na jednej płaszczyźnie. W hali prostopadłościennej materiał dźwiękochłonny powinien pojawić się na każdej z trzech par równoległych płaszczyzn. Praktyczna wskazówka to około 70–80 % sufitu i 10–20 % ścian z materiałem o αw ≥ 0,9. Dwie równoległe, gołe ściany tworzą echo trzepoczące, nawet gdy średni pogłos jest w normie.
W paśmie 125 Hz chłonności zwykle brakuje najbardziej. Najlepiej pochłania tam sufit podwieszany z pustką powietrzną, więc warto przewidzieć dla niej miejsce w przekroju. Rachunek prowadzi się pasmo po paśmie, na danych konkretnego produktu — ogólny wskaźnik αw wyjaśniamy w poradzie klasa pochłaniania αw.
Krok 5: klasa odporności na uderzenia i reakcja na ogień
Klasę odporności na uderzenia (1A, 2A, 3A wg PN-EN 13964, załącznik D) wpisuje się do specyfikacji dla sufitu i dla paneli ściennych w zasięgu piłki. Badany jest cały zestaw, więc w specyfikacji podaje się system, a nie samą płytę.
Przykład: Ecophon Super G Plus A i Super G B mają klasę 1A, Super G A — 2A i 3A. Wszystkie trzy mają klasę pochłaniania A. Rdzeń Super G A ma reakcję na ogień A2-s1,d0 wg PN-EN 13501-1.
Dobór klasy do dyscyplin i wysokości zawieszenia opisujemy w ofercie akustyki hal sportowych, a pełny rachunek wykonujemy w ramach opracowania akustycznego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wzór Sabine’a wystarczy do projektu?
Do wstępnego oszacowania tak. W dużej hali z nierównomiernie rozłożonym materiałem wynik może odbiegać od rzeczywistości, dlatego przy większych obiektach stosuje się też symulację komputerową, a na koniec zawsze pomiar.
Czy trybuny i publiczność liczy się do chłonności?
Nie do wymagania: limit dotyczy hali bez ludzi. Trwale zamontowane siedziska liczą się jako wyposażenie, ale ich pochłanianie trzeba przyjąć z danych producenta, a nie szacować.
Czy wystarczy klasa pochłaniania A na suficie?
Sama klasa nie wystarczy. Liczy się iloczyn powierzchni i współczynnika, rozmieszczenie na trzech parach płaszczyzn i pochłanianie w niskich pasmach. Klasa A na zbyt małej powierzchni nie spełni wymagania.
Źródła
- Ecophon — Polska Norma PN-B-02151-4:2015-06. Objaśnienia i komentarze (wymagania i wskazówki dla hal sportowych)(otwiera się w nowej karcie)
- Ecophon Super G — warianty i klasy odporności na uderzenia (EN 13964, załącznik D)(otwiera się w nowej karcie)
- Ecophon Super G A — karta produktu (2024-05-16): reakcja na ogień, klasy uderzeniowe(otwiera się w nowej karcie)