Dla projektantówDla wykonawcy
Akustyka hali basenowej — pogłos, wilgoć i korozja
Woda, płytki i szkło odbijają prawie wszystko, więc nieadaptowana hala basenowa ma pogłos rzędu 5–10 s. Norma dopuszcza 1,8 s. Jak to policzyć i czego wymaga sufit, który ma przetrwać w wilgoci i przy związkach chloru w powietrzu.
Dla projektantów i wykonawców pływalni, parków wodnych i basenów hotelowych.
Hala basenowa to jedno z najtrudniejszych akustycznie wnętrz. Tafla wody, płytki na posadzce i ścianach, przeszklenia — wszystkie te powierzchnie odbijają dźwięk. Nieadaptowana hala ma pogłos rzędu 5–10 sekund, a krzyk dzieci i komunikaty ratowników zlewają się w jednostajny szum.
Do tego dochodzi środowisko: stała wilgotność, kondensacja i związki chloru w powietrzu. Sufit akustyczny w takiej hali musi więc spełnić trzy warunki naraz: pochłaniać dźwięk, nie odkształcać się od wilgoci i mieć ruszt, który nie skoroduje.
Ile pogłosu dopuszcza norma
PN-B-02151-4:2015-06 dla hal basenowych pływalni i parków wodnych podaje: T ≤ 1,8 s przy kubaturze do 5000 m³ i T ≤ 2,2 s powyżej. Wymaganie dotyczy każdego pasma oktawowego od 250 do 4000 Hz, w hali wykończonej, bez ludzi.
Policz sam. Hala 34 × 20 × 7 m ma V = 4760 m³, więc obowiązuje 1,8 s. Z wzoru Sabine’a potrzebna chłonność to A = 0,161 × 4760 / 1,8 ≈ 426 m². Materiał o współczynniku 0,90 musi więc pokryć około 426 / 0,90 ≈ 473 m² — to prawie 70 % sufitu o powierzchni 680 m². Dla porównania hala z pogłosem 7 s ma zaledwie A ≈ 766 / 7 ≈ 109 m².
Gdzie umieścić materiał dźwiękochłonny
Sufit dźwiękochłonny od ściany do ściany — to podstawa. Gdy pełny sufit nie jest możliwy, dochodzą ustroje wolnowiszące.
Pochłanianie na ścianach, co najmniej na dwóch sąsiednich. Bez tego między gołymi, równoległymi ścianami powstaje echo trzepoczące, którego sufit nie usunie.
Najtrudniejsze są niskie tony (125 Hz). Tu lepiej działają sufity podwieszane z pustką powietrzną niż płyty klejone bezpośrednio do stropu.
Wilgoć i korozja
Wilgotność w hali basenowej wynosi zwykle 50–60 %, a w godzinach największego obłożenia 70 % i więcej. Płyty z wełny szklanej do takich wnętrz są badane na stabilność przy 95 % wilgotności względnej i 30 °C. Nad niecką ruszt i osprzęt muszą mieć kategorię korozyjności C4 wg ISO 12944, w natryskach wystarcza C3.
Ecophon do hal basenowych przewiduje m.in. Hygiene Performance Ds na ruszcie Connect C4. Dlaczego sama „stal nierdzewna” w elementach nośnych nad basenem to za mało, wyjaśniamy we wpisie o klasach antykorozyjności konstrukcji.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki czas pogłosu powinna mieć hala basenowa?
Według PN-B-02151-4:2015-06 nie więcej niż 1,8 s przy kubaturze do 5000 m³ i 2,2 s przy większej, w pasmach od 250 do 4000 Hz.
Czy nad basenem można zamontować zwykły sufit akustyczny?
Nie. Płyty muszą być przeznaczone do wysokiej wilgotności, a ruszt i wieszaki mieć kategorię korozyjności C4. Zwykły ruszt biurowy (C1) skoroduje.
Czy wystarczy wyciszyć sam sufit?
Zwykle nie. Sufit skraca pogłos najbardziej, ale bez pochłaniania na ścianach między równoległymi płaszczyznami zostaje echo trzepoczące. Dobór ilości i rozmieszczenia najlepiej potwierdzić w opracowaniu akustycznym.
Źródła
- Ecophon — Polska Norma PN-B-02151-4:2015-06. Objaśnienia i komentarze (wymagania dla hal basenowych)(otwiera się w nowej karcie)
- Ecophon — How swimming pool ceilings handle moisture, echo and indoor comfort (wilgotność, 95 % RH, C3/C4, pogłos 5–10 s)(otwiera się w nowej karcie)
- Ecophon — Pool areas: zalecenia dla hal basenowych (sufit od ściany do ściany, ściany, Connect C4)(otwiera się w nowej karcie)